De cacaoboon werd in de 16e eeuw vanuit Amerika, waar de Azteken er een drank uit bereidden, door de Spaanse veroveraar Fernando Cortez overgebracht naar Europa.

Door het hoge vetgehalte bleek de drank moeilijk verteerbaar. Toch won de cacao terrein, ook omdat er medicinale krachten aan werden toegeschreven. In de 18e eeuw nam de populariteit in heel West-Europa enorm toe. Ook in Nederland werden heel wat chocoladebedrijfjes opgezet. Eén ervan was de vestiging van Johannes Casparus van Houten in het koetshuis van het pand Prinsengracht (tegenwoordig nr. 22) in Amsterdam. Hij exploiteerde een koffie- en theewinkeltje en had in 1815 een vergunning gekregen om cacao te produceren. De cacao bracht hij in de vorm van zogenaamde ‘Zeeuwse koekjes’ op de markt. Zeeuwse koekjes waren tabletten van gemalen geroosterde cacaobonen, waaraan het vet voor een deel onttrokken was en waaraan vanille, kaneel en aardappelmeel was toegevoegd. Om er een chocoladedrank van te maken moesten deze nog steeds vette en moeilijk verteerbare tabletten eerst in melk worden gekookt. Aan het brouwsel werden eieren en suiker toegevoegd.

In 1850 kocht de firma aan de Oudegracht in Weesp een bedrijfspand met stoommachine en ontwikkelde zich daarmee tot een moderne fabriek.
In 1887 werd een eigen gasfabriek in gebruik genomen. Voor het stadje Weesp bleek de komst van Van Houten van buitengewoon belang. Na een voorzichtige start begon de fabriek explosief te groeien, vooral na 1865, toen de zoon van Coenraad, Casparus, deel ging uitmaken van de directie.

Casparus van Houten en Willem Scheffer waren degenen die vooral begrepen wat wereldwijd opgezette reclamecampagnes voor de naamsbekendheid van een bedrijf konden betekenen. Scheffer organiseerde deze vanuit Weesp en Casparus bracht lange jaren in Engeland door om de markt aldaar voor Van Houten te interesseren en ook om er ideeën op te doen. In de loop van de jaren ’80 en ’90 begon Van Houten in binnen- en buitenland bekend te worden. De afzet nam enorm toe en daardoor het aantal werknemers. Er kwamen agentschappen in Düsseldorff (later in Krefeld), Parijs, New York en Chicago. Cacao werd een echte volksdrank.

Een nieuwe fabriek aan de Amsterdamscheweg. Het Parkplan
In de jaren ’80 nam het aantal arbeiders toe van krap 100 naar ruim 600 - in 1901 zou de 1000 overschreden worden. Omdat verdere uitbreiding van de fabriek binnen Weesp onmogelijk was, besloot de directie in 1890 een nieuw fabriekscomplex in de Aetsveldse polder te gaan bouwen. Architect werd ir. W.G.Grothe, een goede vriend van de familie. 
In 1897 kon de nieuwe locatie worden betrokken. Er werd nu naast cacao ook chocolade geproduceerd. Het aantal werknemers steeg hierdoor belangrijk en de firma besloot deze arbeiders woongelegenheid in Weesp te bieden door de aanleg van een park met 550 woningen. Het totale aantal woningen in Weesp zou door dit Parkplan met een derde worden uitgebreid.