Een nieuw fabrieksterrein en het Parkplan
Een nieuwe fabriek aan de Amsterdamscheweg. Het ParkplanIn de jaren ’80 nam het aantal arbeiders toe van krap 100 naar ruim 600 - in 1901 zou de 1000 overschreden worden. Omdat verdere uitbreiding van de fabriek binnen Weesp onmogelijk was, besloot de directie in 1890 een nieuw fabriekscomplex in de Aetsveldse polder te gaan bouwen. Architect werd ir. W.G.Grothe, een goede vriend van de familie.
In 1897 kon de nieuwe locatie worden betrokken. Er werd nu naast cacao ook chocolade geproduceerd. Het aantal werknemers steeg hierdoor belangrijk en de firma besloot deze arbeiders woongelegenheid in Weesp te bieden door de aanleg van een park met 550 woningen. Het totale aantal woningen in Weesp zou door dit Parkplan met een derde worden uitgebreid.
Er bestond in Weesp een groot tekort aan goede woningen. Dankzij Van Houten was de bevolking tussen 1850 en 1890 gegroeid van circa 3000 naar 6000. In die tijd werkten bij Van Houten zo’n 1000 arbeid(st)ers, van wie er ca 700 in Weesp woonden. Dagelijks kwam een groot deel van het personeel van buiten de stad. In 1897 werd de grond voor het nieuwe park gekocht en schreef de firma een prijsvraag uit voor de beste inzending voor een ontwerp.
De winnaar, wiens ontwerp het motto “Nirwana” had meegekregen, werd Hugo Poortman. Poortman was administrateur en tuinarchitect op een groot landgoed in Overijssel en reorganiseerde in zijn vrije tijd vele kasteeltuinen. Het plan is niet uitgevoerd.
Met name Casparus, die in Engeland dergelijke parkdorpen gerealiseerd had gezien, en Douwinus waren een sterke voorstender voor het fabrieksdorp geweest.
Kennelijk zag de nogal zakelijk ingestelde Geert van Mesdag er geen brood in.
Zijn interesse was met name gericht op de samenwerking met bedrijven als Philips en de stoomtimmerfabriek Van Wijngaarden & Van Mesdag (‘De Snelheid’), welke bedrijven hij beide medefinancierde. Omstreeks 1900 waren in Weesp naast de firma Van Houten en beide bovengenoemde bedrijven alleen de N.V. Nederlandse Rottingwerken en de Zuivelfabriek van Jansen & Storms (Neerlandia) van belang. In 1930 had Geert van Mesdag met Philips Eindhoven een contract gesloten volgens welke Van Houten de in Eindhoven gefabriceerde vitamine D zou ‘verpakken’ in chocoladepastilles. Van Mesdag was sinds 1914 commissaris van de N.V. Philips.
De waterleiding waar in 1898 nog geen sprake van kon zijn kwam er in 1907, vooral dank zij de gelden van D.J.van Houten en de bankier F.N. van der Muelen, maar het parkplan was van de baan.
In 1912 zou op initiatief van een aantal Van Houten-arbeiders van de bussenfabriek de Algemene Weesper Woningbouw Vereniging worden opgericht.
Wèl werd in opdracht van Casparus van Houten (zie foto) een grote villa gerealiseerd aan de overkant van het Smal Weesp tegenover het fabrieksterrein en het oude kantoor (het nieuwe was in 1906 gereed). De schitterende villa werd gebouwd door de bekende Amsterdamse architect A. Salm GBzn. Casparus heeft er zelf nooit gewoond. Hij overleed in 1901 toen de villa nog niet klaar was.
Zijn erfgenaam en medefirmant Douwinus van Houten bewoonde het huis tot zijn dood in 1939.