U bent eigenaar van een rijksmonument, dat is toch iets anders dan eigenaar zijn van een normale woning. Als eigenaar van een rijksmonument heeft u te maken met speciale regelgeving, rechten en plichten. Dat geldt in het bijzonder voor het onderhoud en de restauratie van het monument. Ervaring leert dat het restaureren van de woning wordt ervaren als een lastig proces, waarbij u te maken krijgt met verschillende partijen.

Als u een monument wilt veranderen, verbouwen of restaureren is het belangrijk dat u in een vroeg stadium contact opneemt met de afdeling Vergunningen & Toezicht. U kunt bij hen terecht voor diverse informatie over onderhoud en restauratie van monumenten. Bijvoorbeeld over het verhelpen van gebreken, omgevingsvergunningen en financiële ondersteuning. 

Bij uitgebreide werkzaamheden aan monumenten is de inschakeling van een gespecialiseerd adviesbureau noodzakelijk. Van architecten en aannemers wordt voldoende ervaring met restauraties verwacht.

Monumenten bepalen voor een groot deel het historische karakter van Weesp. Veel bijzondere gebouwen worden daarom beschermd en in stand gehouden. Beschermen kan door een gebouw de status van rijksmonument of gemeentelijk monument te geven. Doel van deze bescherming is dat de monumentale waarden zo goed mogelijk in stand gehouden worden, ook bij veranderingen die soms aan gebouwen nodig zijn. Om de goede zorg voor het monument te waarborgen, kan er alleen verbouwd en gerestaureerd worden met een omgevingsvergunning.

 De “Welstands- en monumentencommissie Weesp” geeft advies over het uiterlijk van bouwwerken. De zogenaamde welstandstoets vormt een onderdeel van de procedure die gevolgd moet worden bij een aanvraag om omgevingsvergunning. Aanvragen om een omgevingsvergunning worden getoetst op het voldoen aan de zogenaamde 'redelijke eisen van welstand'. 

Voor het veranderen, verbouwen of restaureren van een rijks- of een gemeentelijk monument is een omgevingsvergunning vereist. Een omgevingsvergunning kan worden aangevraagd via de site www.omgevingsloket.nl van het ministerie van Infrastructuur en Milieu. Dit geldt ook voor panden die binnen het beschermde stads- en dorpsgezicht liggen.

• Rijksmonument

Allereerst bekijkt de behandeld ambtenaar of de aanvraag volledig is. Dat wil zeggen dat hij controleert of alle benodigde gegevens aanwezig zijn. Als dit niet het geval is ontvangt u binnen twee weken een brief met het verzoek om de gegevens aan te vullen.

Vervolgens vraagt de gemeente advies aan de Welstands- en Monumentencommissie Weesp. Deze onafhankelijke commissie vergadert één keer in de vier weken. Indien de commissie bezwaar heeft tegen uw plannen ontvangt u een brief.

De Erfgoedverordening 2011 (PDF;392,27kB) vormt de juridische basis voor een groot deel van het gemeentelijk monumentenbeleid.

De verordening regelt de aanwijzing tot beschermde gemeentelijke monumenten. Ze bepaalt ook hoe monumentenvergunningen verleend worden.

Er gelden voor rijksmonumenten en gemeentelijke monumenten verschillende regelingen. Alleen bij rijksmonumenten is sprake van fiscale mogelijkheden voor eigenaren. Zij kunnen namelijk, onder voorwaarden, kosten aftrekken voor het vervangen of repareren van onderdelen van rijksmonumenten. Fiscale aftrek kan gecombineerd worden met een restauratiefondshypotheek tegen een lage rente van het Nationaal Restauratiefonds. Als de restauratie of het onderhoudswerk niet voor fiscale aftrek in aanmerking komt, kan er soms een beroep gedaan worden op een rijkssubsidieregeling: het Besluit Rijkssubsidiëring Instandhouding Monumenten (BRIM).

Het is voor eigenaren van rijksmonumenten vanaf 15 januari 2011 eenvoudiger om een instandhoudingssubsidie aan te vragen. Het aanvraagformulier en de kostendeclaratie zijn vereenvoudigd. Dankzij het Besluit rijkssubsidiëring instandhouding monumenten (Brim) is in totaal 58 miljoen euro beschikbaar voor subsidieaanvragen. Ook kunnen monumenteneigenaren kiezen voor een laagrentende lening. Meer informatie en aanvraagmogelijkheid vindt u op de website: www.monumenten.nl.

Bij onderhoud en restauratie van gemeentelijke monumenten bestaat de mogelijkheid van een financiële ondersteuning.